Incoclub

Voor en door lotgenoten

Font Size

SCREEN

Cpanel
U bevindt zich hier: Home Woordenlijst

Woordenlijst

Woordenlijst

A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z


Heb je hier niet de informatie gevonden die je zoekt? Stuur een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.


  (laatste update 18-04-2017)

A

 

Aambeien (hemorroïden) Pijnlijke zwelling van bloedvaten van de anus
Aarzeling Moeite met beginnen te plassen
Abdomen Buik
Absorptie Opname van vocht
Acetylcholine Stof die een belangrijke rol speelt bij de transmissie van zenuwpulsen in het parasympathetisch zenuwstelsel. Dit zenuwstelsel controleert spieren, zoals die van de blaas en urinebuis
Achterste reefplastiek Operatie ter correctie van anale sluitspierproblemen
Acuut Ernstige of plotselinge crisistoestand
Adnexitis Ontsteking van de eierstokken en de eileiders
Algurie Pijn bij het plassen
Alpha-adrenergetische blocker Medicatie die de weerstand verhoogt van de verbinding tussen de blaas en de urinebuis. Het versterkt het uiteinde van de blaas. Deze medicatie wordt meestal voorgeschreven bij stress-incontinentie
Anaal Via de anus
Anaal kanaal Laatste deel (2 tot 4 cm) van de dikke darm, net voor de anus
Anaaltampon Hulpmiddel waarmee de anusopening wordt afgesloten
Anale electromyografie Meting van de spierspanning rond de anus
Anale fissuur Scheurtje of kloofje in het weefsel van de anus
Anale incontinentie Darmincontinentie voor ontlasting, vloeistof en/of gas
Anorectale manometrie Drukmeting in ruststand en bij aanspannen van de spieren rond de anus
Anurie Uitblijven van urinevorming
Anus Aars, einddarm
Anus praetenaturalis Kunstmatig aangelegde darmuitgang
Antegrade Continence Enema (ACE) Reiniging van de dikke darm met behulp van een catheter via een stoma
Anterieure levatorplastiek Operatie aan de bekkenbodemspier
Antibiotica Medicijnen tegen bacteriële infectie
Anticholinergica Medicijnen die het frequent samentrekken van de blaas verhindert waardoor de frequentie en het volume van het urineverlies daalt
Antidiarrhoicum Diarreeremmer
Appendix Wormvormig aanhangsel aan de onderkant van het opstijgende deel van de dikke darm
Artificiële sfincter Kunstmatige sluitspier
Autoimmuun Een situatie waarbij het lichaam antistoffen aanmaakt tegen het eigen lichaam

B

 top

Bacteriën Microscopische organismen die infecties veroorzaken. Worden meestal behandeld met antibiotica
Bariumklysma Contrastvloeistof waaraan bariumsulfaat is toegevoegd in het rectum inbrengen om de kwaliteit van röntgenfoto's van de dikke darm te verbeteren
Barrièrecrème Crème die de huid beschermt tegen de inwerking van urine en/of ontlasting
Bekken (Pelvis) Skeletdeel gevormd door heupbeenderen, heiligbeen en stuitbeen
Bekkenbodem Spieren in het bekken die de blaas, darmen en baarmoeder ondersteunen en o.a. de afsluiting van de plasbuis verzorgen
Bekkenbodemtherapie Oefeningen ter verbetering van de bekkenbodemspieren
Benigne prostaathyperplasie (BPH) Goedaardige vergroting van de prostaat
Beschermbroek Vochtdichte broek, meestal van polyvinylchloride (PVC) of polyurethaan (PU), te dragen over absorberend incontinentiemateriaal
Beschermreflex Reflex van de buitenste sluitspier (sfincter) die ervoor zorgt dat deze gesloten blijft wanneer het rectum of de blaas wordt gevuld
Biofeedback therapie Therapie voor de bekkenbodem waarbij met behulp van apparatuur het effect van de oefening waarneembaar wordt gemaakt, bijv. met electrodes en computerapparatuur
Blaas Holle spiergroep waarin urine wordt verzameld afkomstig van de nieren
Blaasaugmentatie Het vergroten van de blaas met een stukje dunne of dikke darm waardoor de blaascapaciteit wordt vergroot.
Blaascapaciteit Maximale hoeveelheid (volume) die de blaas kan vasthouden
Blaashals Uitgang van de blaas naar de plasbuis (urethra)
Blaashalssuspensie Operatieve procedure ter correctie van een verzakking (prolaps) door de blaas op te lichten en vast te zetten op haar juiste plaats in het lichaam. Dit wordt toegepast bij urine incontinentie
Blaasinstillatie Medicijnen in de blaas brengen met behulp van een speciale catheter 
Blaaspijnsyndroom Interstitiële cystitis, niet door bacteriën veroorzaakte blaasontsteking
Blaasresidu Na het plassen in de blaas achtergebleven urine
Blaasstenen In de blaas aanwezige kristallen die de afvoer van urine kunnen belemmeren en/of ontstekingen kunnen veroorzaken 
Blaastraining Oefeningen waarbij het ophouden van de plas wordt getraind
Borborygmie Uitwendig hoorbaar darmgerommel of knorrende maag
Borborygmus Darmgeruis
Brickerstoma Urinestoma waarbij de urineleiders van de blaas worden losgemaakt en via een stukje (ongeveer 7 cm) dat uit de dunnedarm is gehaald door de buikwand naar buiten worden geleid
Bulking agent Vulmiddel dat rondom de plasbuis wordt ingespoten om een vernauwing van de plasbuis te bewerkstelligen tegen stressincontinentie

C

 top

Carcinoom Kankergezwel
Catheter Zie Katheter
Cauda syndroom Vrij zeldzame neurologische aandoening, genoemd naar de bundel van de wortels van alle ruggemergzenuwen onder de eerste lendewervel. Door een tumor of een hernia in de rug raken deze zenuwen bekneld, waardoor allerlei klachten (uitvalsverschijnselen) waaronder incontinentie kunnen optreden
Cerebrale cortex Deel van de hersenen dat de vrijwillige (bewuste) urinelozing controleert. Vanuit de cerebrale cortex wordt de blaas aangestuurd om urine vast te houden tot een sociaal accepteerbaar tijdstip om deze te legen
Cholinergisch Betrekking hebbend op vezels in het parasympathetische zenuwstelsel die de chemische stof acetylcholine vrijmaken
Cerebraal ongeremde blaas Blaasprobleem veroorzaakt door hersenbeschadiging
Cervix, Cervix uteri Baarmoederhals
Colitis Ontsteking van de dikke darm
Colon Dikke darm ook wel karteldarm genoemd
Colon ascendens Opstijgend deel van de dikke darm, tussen de dunne darm en het dwarslopende deel
Colon decendens Afdalend deel van de dikke darm, tussen het dwarslopende deel en het rectum
Colon sigmoideum S-vormig deel van de dikke darm naar het rectum
Colon transverum Dwarslopend deel van de dikke darm, tussen het opstijgende en het afdalende deel
Colonoscopie Onderzoek naar het binnenste van het dikke darm
Colonresectie Het operatief verwijderen van (een deel van) de dikke darm
Colopathie Aandoening van de dikke darm
Colorectaal M.b.t. de karteldarm en de endeldarm
Coloscopie Inspectie van het inwendige van het dikke darm
Colostomie Operatie waarbij een deel van de dikke darm wordt verwijderd en de rest via een stoma door de huid naar buiten wordt geleid
Compliantie Term waarmee wordt aangegeven hoe goed de blaas kan uitzetten. Mensen met een "lage compliantie" hebben een blaas die moeilijk kan uitzetten waardoor deze slechts kleine hoeveelheden urine kan bevatten (kleine capaciteit). Een lage compliantie kan worden veroorzaakt door ontstekingen zoals chemische cystitis, interstitiële cystitis en neurologische aandoeningen
Condoomkatheter Externe katheter die aan de penis wordt gekleefd voor het afvoeren van urine naar een urineopvangzak
Constipatie Darmverstopping door onregelmatige, harde en droge ontlasting
Continent stoma Kunstmatige blaas, gemaakt van een stuk darm, wordt geleegd door (zelf-) katheterisatie
Continentie De mogelijkheid om vrijwillig goede controle uit te oefenen op aandrang (vasthouden) of lozen (urineren, defaeceren) tot een geschikte tijd en plaats is gevonden om blaas en/of darmen te legen
Continentieverpleegkundige Gespecialiseerde verpleegkundige voor zorgverlening bij incontinentie
   
Cystitis Blaasontsteking, irritatie of opzetten (zwelling) van de blaas, meestal veroorzaakt door een bateriële infectie
Cystografie Röntgencontrastonderzoek van de urineblaas
Cystoscopie Inspectie van het inwendige van de urineblaas

D

 top

Darmen Laatste deel van het spijsverteringssysteem, dunne darm, dikke darm, rectum en anus
Decubitus Doorligwond
Defaecatie, defecatie Ontlasting kwijtraken via het rectum
Defaecogram Dynamisch röntgenonderzoek om het functioneren van de van de endeldarm, soms ook dunne darm, met behulp van bariumhoudend contrast in beeld te brengen
Defense musculaire Spierspasme van de buikwand die optreedt bij peritoneale prikkeling
Dehydratatie, dehydratie Uitdroging
Dementie Algemeen verlies van korte- en lange termijngeheugen en mentale achteruitgang. Dementie veroorzaakt veranderingen in emotie, abstract denken, beoordeling, impulsieve reakties en kan functionele incontinentie veroorzaken
Desmopressine Geneesmiddel dat de werking van de nieren zodanig beinvloedt dat de urineconcentratie toeneemt waardoor de urineproduktie afneemt. Merknaam Minrin®
Detrusor Blaasspier. Gladde spier in de blaaswand die de blaas doet samentrekken bij het urineren
Detrusor sphincter dyssynergia (DSD) Onjuiste samentrekking van de externe sphincter die een onwillekeurige samentrekking van de detrusor tegenwerkt. Bij volwassenen is DSD vaak een algemeen verschijnsel bij neurologische continentieproblemen
Detrusor hyperactiviteit met verstoorde blaassamentrekking (DHIC) Onwillekeurige detrusor samentrekking waarbij men niet in staat is om de blaas volledig te legen, of alleen met persen
Detrusor hyperreflexia of instabiliteit (instabiele of spastische blaas) Onwillekeurige detrusor samentrekking zonder dat er neurologische oorzaken aan ten grondslag liggen, waardoor vaak urge-uncontinentie ontstaat
Detumescentie Verslapping, afnemen van de zwelling van de penis (erectie)
Diabetische neuropathie Toestand waarbij gedeelten van het ruggemerg en de zenuwen door diabetes (suikerziekte) achteruit zijn gegaan. Dit kan tot incontinentie leiden
Diarree Dunne of waterige ontlasting
Diarreeremmers Medicijnen tegen diarree
Dikke darm Colon of karteldarm
Dilatatie katheter Katheter met een taps toelopende (ergothan) tip, oefent minder druk uit op de urinebuis. De tip kan gebruikt worden om een lichte vernauwing in de urinebuis te verhelpen
Dipsticktest Urineonderzoek met teststrip
Disimpactie Het verwijderen van ontlasting uit het rectum omdat dat niet meer normaal kan gebeuren. Klysma's, suppositoria, laxeermiddelen en manueel (met een vinger) zijn methoden om ontlasting te verwijderen
Ditropan Anticholinergisch medicijn (oxybutynin chloride) dat bepaalde zenuw impulsen blokkeert waardoor de blaas minder spiercontracties heeft. Wordt gebruikt bij incontinentie problemen
Diurese Vorming van urine door de nieren
Diuretica Medicijnen waardoor urineproduktie wordt gestimuleerd, urineafdrijvend middel
Diurnal enuresis Overdag broekplassen
Diurnus Wat overdag plaatsheeft
Diverticulitis Ontsteking van de darmuitstulpingen
Diverticulose Aanwezigheid van verscheidene uitstulpingen van de wand in de dikke darm
Diverticulotomie Operatief openen van een uitstulping van de wand
Divertikel Zakvormige uitstulping van de wand
Dridase® Medicijn dat de spierspanning van de sluitspier van de urineblaas vermindert. Hierdoor wordt de opslagcapaciteit van de blaas vergroot en het aantal urinelozingen verminderd
Dubbele incontinentie Zowel fecale- als urine-incontinetie
Dunne darm Gedeelte van de darm dat begint bij de maag en aansluit op de dikke darm
Duodenum Twaalfvingerige darm, het deel van de dunne darm dat aansluit op de maag
Dysenterie Infectie van de darmen
Dyspepsie Gestoorde spijsvertering
Dysuria, dysurie Pijnlijk of moeilijk urineren, meestal veroorzaakt door een infectie of  bepaalde medicijnen

E

 top

Echografie Met behulp van geluidsgolven het inwendige van het lichaam in beeld brengen
Electrische stimulatie Behandeling waarbij de bekkenbodemspieren worden gestimuleerd door een electrische stroom of impuls. Dit wordt toegepast bij zenuwbeschadigingen van de blaas of pelvis. De behandeling wordt ook gebruikt als diagnostische methode om de spieren zichtbaar te maken
Electromyografie (EMG) Diagnostische test om de electrische activiteit te bepalen van de spieren, blaas en bekkenbodemspier
Enema Klysma, lavement of darmspoeling door vloeistof via de anus in het rectum en/of de dikke darm in te brengen
Encopresis Het uitscheiden van ontlasting in de kleding (broekpoepen)
Endo-anale echografie Met behulp van geluidsgolven de anus en het rectum in beeld brengen
Endocrien M.b.t. de afgifte van hormonale stoffen naar de bloedbaan
Enteritis Ontsteking van de ingewanden
Enterocele Verzakken of uitpuilen van de darm in de vagina of uit de anus
Enterocolitis Darmontsteking
Enterohepatisch M.b.t. dunne darm en lever
Enuresis diurna Onwillekeurig verliezen van urine overdag, broekplassen
Enuresis nocturna Onwillekeurig verliezen van urine tijdens de slaap, bedplassen
Ergothan katheter Dilatatiekatheter met een taps toelopende tip, oefent minder druk uit op de urinebuis. De tip kan gebruikt worden om een lichte vernauwing in de urinebuis te verhelpen
Esophagus Slokdarm, deel van het spijsverteringsorgaan tussen de mond en de maag
Externe (condoom) katheter Hulpmiddel dat over de penis wordt geplaatst om urine af te voeren bij mannen met urine incontinentie. Het materiaal bestaat uit latex, rubber, polyvinyl of silicoon dat over de schacht van de penis wordt aangebracht (zelfklevend of met een bandje) en met een slang wordt verbonden met een urine opvangzak

F

 top

Faeces, Feces Ontlasting, het afvalprodukt van de ingewanden. Feaces bestaat uit bacterieen, onverteerd voedsel en materie geproduceerd door de ingewanden
Fecale incontinentie Darmincontinentie voor ontlasting en vloeistof
Fecale impactie Harde ontlasting die in het rectum achterblijft. Impactie kan bijdragen aan incontinentie doordat de urinebuis kan worden geirriteerd of geblokkeerd. In het laatste geval kan de blaas zich niet volledig legen met als gevolg overloopincontinentie
Fissuur Klein pijnlijk scheurtje of kloofje (in de anus)
Fistula, Fistel Een doorgang tussen orgaan en de huid of tussen twee organen. Bijvoorbeeld de blaas en vagina bij vrouwen of de blaas en het rectum bij mannen. Vrouwen met een fistula kunnen last hebben van urine incontinentie
Flavoxaat Medicijn dat de spierspanning van de gladde spieren van de urinewegen en de blaas vermindert
Flatulentie Winderigheid, het vrijkomen van gas uit de darmen
Flatus Ontsnappend darmgas, wind
Foley-katheter Verblijfskatheter met rechte punt (nelaton) voor het ledigen van de blaas, die door een met vloeistof gevuld balonnetje in de blaas gefixeerd wordt
Fowler syndroom Overactiviteit van de plasbuis-sluitspier bij vrouwen. Kan urine retentie veroorzaken
Frequentie Abnormaal vaak  (6 tot 8 keer per dag) aandrang voelen om te moeten plassen en dan vaak met kleine beetjes (tot 200 ml)
Functionele incontinentie Toestand waarbij een persoon een onwillekeurig en onvoorspelbaar weglopen van urine waarneemt. Cognitieve stoornissen, verminderde mobiliteit, medicijngebruik (nawerking van een narcose) en desoriëntatie door verandering van omgeving kunnen oorzaken zijn. De oorzaak is niet urologisch

G

 top

Gas Ontsnappend darmgas, flatus, wind
Gastro-enteritis Ontsteking van maag en darm (buikgriep)
Gastro-duodenaal M.b.t. maag en twaalfvingerige darm
Gastro-enteroloog Internist voor aandoeningen van het maagdarmkanaal
Gemengde incontinentie Twee of meer vormen van incontinentie tegelijkertijd
Geneesmiddel incontinentie Onwillekeurige urine-lozing of lekken als bijwerking van een medicijn
Genitalia Geslachtsdelen
Gewoonte training Gedragstechniek waarbij op bij regelmatige tijdsintervallen het toilet wordt bezocht. In tegenstelling tot blaastraining wordt er niet systematisch moeite gedaan om de toiletgang uit te stellen en urine op te houden
Graciloplastiek Dynamisch of gestimuleerd; Operatie waarbij een spier uit het dijbeen vrijgemaakt en rond de anus gelegd wordt
Gynaecoloog Vrouwenarts

H

 top

Haemorrhois Aambei
Hematurie Bloed in de urine
Hesitatie Moeilijk op gang komen van het plassen
Hyperreflexia Een versterkte reflex. Bij urine incontinentie is hyperreflexia een onvrijwillige detrusor (blaas) samentrekking als gevolg van een neurologische storing
Hysterectomie Operatieve verwijdering van de baarmoeder (uterus)

I

 top

Idiopatisch Spontaan ontstaan met onbekende oorzaak
Ileum Kronkeldarm, laatste deel van de dunne darm
Ileus Belemmering van de darmwerking
Iliacaal In het liesgebied
Immunosuppressiva Medicijnen die de reacties van het immuunsysteem onderdrukken, toegepast bij chronische darmontstekingen (IBD)
Impactie Harde ontlasting die in het rectum achterblijft. Impactie kan bijdragen aan incontinentie doordat de urinebuis kan worden geïrriteerd of geblokkeerd. In het laatste geval kan de blaas zich niet volledig legen met als gevolg overloopincontinentie
Incontinentie Objectief waarneembare onwillekeurig urineverlies en/of verlies van ontlasting
Incontinentie hulpmiddelen Hulpmiddelen waarmee de gevolgen van incontinentie worden beperkt. Hoofdsoorten zijn incontinentieverband, beschermbroeken, onderleggers, afvoerende systemen (katheters) en huidverzorgingsproducten
Incontinentiecentrum Centrum waar meerdere bij incontinentie betrokken disciplines, zoals uroloog, gyneacoloog, bekkenbodemtherapeut en continentieverpleegkundige samenwerken
Incontinentieverband Absorberende materialen waarmee urine en/of ontlasting wordt opgevangen. Er wordt naar aard onderscheid gemaakt tussen wasbare materialen en wegwerp materialen en naar uitvoering tussen inlegverband (gedragen in het ondergoed), slips, luierbroeken en broekluiers (gedragen ter vervanging van ondergoed)
Indiana pouch Urine stoma naar een reservoir dat is gemaakt van het laatste deel van de dunne darm en het eerste deel van de dikke darm, waar zich een natuurlijke klep bevindt. De uitgang van de Indiana pouch wordt in de navel gehecht. Het reservoir moet geleegd worden via een katheter
Inflammatory Bowel Disease (IBD) Verzamelnaam voor twee chronische darmaandoeningen, de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa,
Intermitterend plassen Het onderbreken van de urinestroom tijdens het legen van de blaas
Intermitterende katheterisatie Blaaslediging door elke 3-6 uur een katheter in de plasbuis te schuiven, bijvoorbeeld bij urineretentie
Interstitiële cystitis Chronische blaasontsteking zonder bekende oorzaak
Intestinum Darmen, ingewanden
Intraveneus pyelogram Onderzoek van de nieren en de blaas waarbij gebruik wordt gemaakt van röntgenstralen en contrastvloeistof 
Intravesicale druk Druk in de blaas
Intussusceptie Darminstulping van een darmgedeelte in eropvolgend darmgedeelte
Inwendig onderzoek Rectaal of vaginaal toucheren; lichamelijk onderzoek waarbij delen van het bekken met de vinger via de anus of de vagina worden controleerd op afwijkingen
Ischuria paradoxa De blaas is gevuld met urine en sterk uitgezet, maar door druk op de urinebuis worden er slechts kleine hoeveelheden geplast

J

 top

Jejunum Nuchtere darm, tweede deel van de dunne darm tussen duodenum en ileum

K

 top

Karteldarm Colon of dikke darm, darmgedeelte van dunne darm tot anus
Katheter Flexibele buis die in de plasbuis wordt geschoven of een hulpmiddel dat over de penis wordt geplaatst om urine af te voeren (externe katheter). Verblijfskatheters (Foley katheters) worden in de blaas gefixeerd door een met vloeistof gevuld balonnetje, Nelaton katheters hebben een rechte tip, Tiemann katheters hebben een gebogen tip, Ergothan katheters hebben een conische tip en Olive-tip katheters hebben een bolvormige tip
Katheterisatie Het legen van de blaas door het aanbrengen van een katheter
Kegeloefeningen Oefeningen voor de bekkenbodemspieren, genoemd naar Arnold Kegel, de gynaecoloog die deze oefeningen heeft bedacht
Kentera® Medicijn in de vorm van pleisters dat de spierspanning van de gladde spieren van de urinewegen en de blaas vermindert
Klaptampon Hulpmiddel (activeguard) voor vrouwen met stressincontinentie
Klysma Enema, lavement of darmspoeling door vloeistof via de anus in het rectum en/of de dikke darm in te brengen
Kramp Onwillekeurige en pijnlijke samentrekking van spieren, darmkramp
Kronkeldarm Ileum, laatste deel van de dunne darm

L

 top

Lavement Enema, klysma of darmspoeling door vloeistof via de anus in het rectum en/of de dikke darm in te brengen
Laxans, Laxantium, Laxativum Laxeermiddel
Laxeermiddelen Geneesmiddelen waarmee de dikke darm wordt geprikkeld tot het uitscheiden van vastzittende ontlasting
Levator ani Spieren in de bekkenbodem rond het anale kanaal, de plasbuis en vagina
Lies Overgang tussen onderbuik en bovenbeen
Loperamide Diarreeremmer, medicijn dat de darmbewegingen afremt en de samentrekking van de anus versterkt
Luier Incontinentieverband dat het onderlichaam omsluit. Er wordt naar aard onderscheid gemaakt tussen wasbare materialen en wegwerp materialen en naar uitvoering tussen luierdoeken, slips (broekluiers) en pants (luierbroeken)
LUTS-klachten Lower Urinary Tract Symptoms, klachten van de onderste urinewegen

M

 top

Maag Deel van het spijsverteringssysteem tussen de slokdarm en de dunne darm
Mannenkliniek Kliniek gericht op onderzoek en behandeling van klachten betreffende de mannelijke geslachtsorganen, zoals erectiestoornissen, prostaatvergroting en incontinentie
Meleana Zwarte stoelgang
Menopauze Overgang, periode waarin de menstruatiecyclus onregelmatig wordt en uiteindelijk stopt, doorgaans tussen 45 en 50 jaar
Meteorisme Gasophoping in de darmen
Microvilli Uitstulpingen van de villi, die zorgen voor oppervlaktevergroting van het darmslijmvlies
Mictie Urinelozing, urineren, plassen
Mictiecystografie Röntgencontrastonderzoek van de urineblaas tijdens het uitplassen van de contrastvloeistof
Minrin® Desmopressine, een geneesmiddel dat de werking van de nieren zodanig beinvloedt dat de urineconcentratie toeneemt waardoor de urineproduktie afneemt
Mitrofanoff Katheteriseerbaar urinestoma gemaakt van een stukje darm dat vastgehecht wordt tussen de blaas en de buikwand
Multiple sclerose (MS) Aandoening van het zenuwstelsel, letterlijk: verharding van veel plaatsen
Musculair M.b.t. de spieren
Musculus Spier
Myasthenie Spierzwakte
   

N

 top

Naaldsuspensie Operatie ter correctie van een verzakte blaas
Nadruppelen Moeilijk kunnen stoppen met plassen, PMD (Post Micturition Dribbling)
Natriurese Uitscheiding van zouten met de urine
Nelaton katheter Katheter met een rechte tip, wordt zowel voor mannen en vrouwen als suprapubisch gebruikt
Neoblaas Reservoir gemaakt van een deel van de dunne darm ter vervanging van de verwijderde eigen blaas
Neurogene blaas Aandoeningen of functieveranderingen van de blaas, die optreden ten gevolge van stoornissen in het zenuwstelsel. Aangeboren letsels , verworven zenuwstoornissen en trauma's kunnen de oorzaak zijn
Neurostimulatie Met kleine stroomstootjes beïnvloeden van de sacrale zenuwen die o.a. de blaas aansturen
Nocturnal enuresis Nachtelijk bedplassen
Nocturnus Nachtelijk
Nycturie 's Nachts vaak plassen

O

 top

Obstipatie Verstopping, constipatie, moeilijke stoelgang door harde of vastzittende ontlasting
Obstructed Defecation Syndrome (ODS) Aandoening waarbij normale stoelgang wordt belemmerd, bijvoorbeeld door een verzakking
Oestrogeen Vrouwelijk hormoon dat voornamelijk wordt geproduceerd door de eierstokken. Het wordt algemeen aangenomen dat oestrogeen een belangrijke rol speelt bij het aantrekken, vasthouden en kracht van de plasbuis en de bekkenbodem
Olive-tip katheter Katheter met een flexibele bolvormige tip. Hierdoor gaat het katheteriseren bij een man in de meeste gevallen moeiteloos. De kans op beschadigingen aan de wand van de urinebuis is hierdoor minimaal
Ontlasting Feces, uitwerpselen, afvalstoffen uit de dikke darm
Overactieve blaas (OAB) Er is sprake van loze aandrang, vaak naar het toilet moeten en sterke aandrang met tot gevolg urineverlies. Een vergrote prostaat en beschadigingen van het zenuwstelsel kunnen oorzaken zijn. Ook komt een overactieve blaas voor in combinatie met stressincontinentie
Overloopincontinentie Urineverlies zonder gevoel van een volle blaas
Oxybutynine Medicijn dat de spierspanning van de sluitspier van de urineblaas vermindert. Hierdoor wordt de opslagcapaciteit van de blaas vergroot en het aantal urinelozingen verminderd

P

 top

Paraplegie Verlamming aan beide zijden van het lichaam
Parasympathicomimeticum Medicijn dat de werking van het autonoom zenuwstelsel nabootst
Parasympaticus Deel van het autonome zenuwstelsel (remt prikkels)
Paruresis Angst om te plassen op een openbaar toilet
Pathofysiologie Leer der ziekteverschijnselen
Penis Mannelijk geslachtsorgaan, uitwendig deel van de plasbuis
Penisklem Hulpmiddel waarmee de plasbuis wordt dichtgeknepen
Percutane Tibiale Neuro Stimulatie (PTNS) Stimulatie van de sacrale zenuwen die o.a. de blaas aansturen, middels een naaldje door de huid in de grote beenzenuw
Perineum (perianaal gebied) Bij vrouwen het gebied tussen de anus en vagina en bij mannen het gebied tussen anus en scrotum
Pessarium Hulpmiddel voor vrouwen dat in de vagina wordt geplaatst om de bekkenbodem te ondersteunen of bij een verzakking van de organen
Plasbuis Urethra, nauwe buis waardoor urine vanuit de blaas het lichaam verlaat. De urethra eindigt bij mannen aan het eind van de penis en bij vrouwen vlak boven de vaginale opening
Plasdagboek Meerdere dagen achtereen bijhouden van het plaspatroon, de hoeveelheden ingenomen vocht en (gecontroleerd en ongewild) uitgescheiden urine
Plaszak Wegwerp urinaal
Poliep Goedaardige abnormale weefselgroei die zich uitbreidt naar het omliggende gebied
Pollakisurie (pollakiurie) Toename van het aantal urine-lozingen per dag zonder dat de dagelijks geproduceerde hoeveelheid urine toeneemt
Polyuria, Polyurie Uitscheiding van grote hoeveelheden urine gedurende een bepaald tijdsinterval. Dit kan het gevolg zijn van diabetes mellitus of na inname van een diureticum
Post Micturition Dribbling (PMS) Nadruppelen na het plassen
Prikkelbaredarmsyndroom (PDS) Aandoening van de dikke darm, geeft ongemak door onverklaarbare obstipatie en diarree. Wordt ook spastische darm of Irritable Bowel Syndrome (IBS) genoemd
Proctitis Endeldarmontsteking
Proctoloog Arts gespecialiseerd in aandoening van anus en rectum
Proctoscopie Inspectie van het inwendige van de endeldarm
Prolapse Verzakking van de uterus (uterine prolapse), het rectum (rectocele prolapse) of blaas (cystocele prolapse) in de vagina
Prostaat Voorstanderklier, orgaan bij mannen dat spermavocht produceert. Het orgaan ligt onder de blaas en omvat de urinebuis. Bij een vergroting van de prostaat wordt de doorgang van de urinebuis nauwer
Prostaatvergroting Benigne-prostaathyperplasie (BPH), goedaardige vergroting van de prostaat waardoor urineretentie of andere plasklachten kunnen optreden
Prostatectomie Operatieve verwijdering van de prostaat
Prostatitis Irritatie of ontsteking van de prostaat
Psychogene incontinentie Vorm van incontinentie die optreedt door bepaalde psychische invloeden bij al of niet aanwezige conflictsituaties tussen de persoon en de omgeving. Komt voor bij kinderen en vrouwen rond de menopauze doordat schoolsituaties en allerlei huiselijke omstandigheden het gedrag van de blaas beïnvloeden
PTNS Percutane Tibiale Neuro Stimulatie. Stimulatie van de sacrale zenuwen die o.a. de blaas aansturen, middels een naaldje door de huid in de grote beenzenuw
Pudenduszenuw Nervus pudendus, sacrale zenuw met vertakkingen naar rectum, geslachtsdelen en perineum
Pudendendal nerve entrapment (PNE) Chronische pijn in de bekkenbodem door beklemming van de pudenduszenuw. Pijn verergert bij het zitten. PNE kan oorzaak zijn van sexueel disfunctioneren, impotentie en incontinentie
Pyelografie Röntgenonderzoek van het nierbekken, met gebruik van contrastmiddel

R

 top

Rectaal M.b.t. het rectum, de endeldarm
Rectoscopie Inspectie van het inwendige van het rectum
Rectocele Verzakking van het rectum in de ruimte die normaal wordt ingenomen door de vagina. Dit is een indicatie van zwakke bekkenbodemspieren
Rectum Endeldarm, laatste deel van de dikke darm, dat eindigt in de anus, opslagplaats voor ontlasting totdat deze wordt uitgescheiden
Reflex-incontinentie De reflexen tussen de blaas en het ruggenmerg zijn onbeschadigd, maar het samenspel met de hersenen is verstoord. Oorzaken kunnen een hernia, dwarslaesie, multiple sclerose, tumoren of spondylose zijn
Reflux Het terugvloeien van urine van de blaas naar de nier
Relaxans Middel dat de spieren ontspant
Renografie, Renogram Nucleair geneeskundig onderzoek waarmee het functioneren van de nieren wordt beoordeeld
Residu Hoeveelheid urine die na het plassen in de blaas achterblijft
Retentie Het achterblijven van urine in de blaas. Dit kan worden veroorzaakt door een atonische blaas of door een obstructie van de urinebuis
Rusttonus Spanningstoestand van de spier wanneer deze in rust is

S

 top

Sacrale neuromodulatie (SNS) Elektrische stimulatie van de sacrale zenuwen die naar de blaas lopen
Sacrum Heiligbeen, driehoekig botgedeelte aan het einde van de ruggengraat, waar zenuwen doorheen lopen
Schaambeen Botgedeelte aan de voorzijde van het bekken
Schaamhaar Haargroei in de schaamstreek
Schaamstreek Gedeelte van de onderbuik tussen de liezen 
Scrotum Balzak, huidzak bij mannen waarin zich de zaadballen (testikels) bevinden
Sfincter, Sphincter Sluitspier, kringspier om de doorgang van blaas, anus, dikke darm of maag af te sluiten. De buitenste sfincter van de urethra kan bewust worden aangestuurd om urine in de blaas te houden of te lozen
Sfincterotomie Insnijding van een sluitspier, vaak om verkrampte afsluiting op te heffen
Sigmoïd S-vormig gedeelte van de dikke darm dat naar het rectum loopt
Sigmoïdoscopie Onderzoek waarbij het binnenste van het sigmoïd wordt onderzocht
Sigmoïdresectie Operatief verwijderen van een deel van het sigmoïd
Sling Bandje van lichaamseigen materiaal of van kunststof wordt rond de plasbuis gelegd, vlak bij de blaasuitgang. Hierdoor wordt er als het ware een drempeltje gecreëerd onder de plasbuis
Spanningsvrije vaginale band (TVT) Bandje dat spanningsvrij ter ondersteuning wordt aangebracht bij blaasverzakking. Effectieve behandeling bij inspanningsincontinentie
Spiertonus Natuurlijke spierspanning of -kracht
Spina Wervelkolom
Spina bifida Spina bifida of "open rug" is een aangeboren afwijking als gevolg van een ontwikkelingsstoornis van ruggenmerg en wervelkolom. Kinderen geboren met een open rug zijn vaak incontinent
Spinaal M.b.t. de wervelkolom
Splanchnicus pelvinus zenuw Nervus splanchnicus, sacrale zenuw die van invloed is op de blaasspier en de darmen
Stearorrhoea, Steatorroe Aanwezigheid van vet in de ontlasting
Stoma Kunstmatige uitgang waarmee een deel van de darm of de urineleiders worden verlegd naar de buikwand
Strangurie Pijn tijdens het plassen
Stress-incontinentie Urine-incontienentie die wordt gekenmerkt door onvrijwillig urineverlies wanneer men lacht, niest, hoest, de neus snuit of bij zwaar tillen en bij haastig bewegen. De Engelse term "stress" staat voor (in)spanning. De oorzaak is een verslapping en uitrekking van de spieren en de banden, de pezen die de urineblaas op de plaats houden. Bij een bevalling passeert het kind de spieren van de bekkenbodem, waardoor ze uitgerekt worden en als ze niet meer getraind worden, kunnen ze verzwakt blijven
Stuitbeen Staartbeen, coccyx, onderste deel van de ruggengraat
Suppositorium Zetpil, toedieningsvorm van medicijnen via de anus of vagina

T

 top

Tenesmus Pijnlijke loze aandrang tot ontlasting
Tensionfree Vaginal Tape (TVT) zie Spanningsvrije vaginale band
TVT-O operatie Variant van de TVT-operatie, bij TVT-O (Obturator) komt het bandje niet omhoog achter het schaambeen uit, maar meer zijwaarts in de beenplooi
Testikel Zaadbal of teelbal, mannelijke geslachtsklier
Tiemann katheter Katheter met een gebogen tip, wordt voornamelijk voor mannen gebruikt
Transuretraal Via de urinebuis
Transuretrale microgolftherapie (TUMT) Methode om met microgolven (warmte) de doorgang door de prostaat ruimer te maken
Transuretrale resectie van de prostaat (TURP) Operatieve verwijdering van de prostaat (via de plasbuis)
Tricyclische antidepressiva Medicijnen die gebruikt worden ter behandeling van inspanningsincontinentie en een overactieve blaas
Trigone Het meest gevoelige deel aan de binnenkant van de blaas, waar de zenuwen dicht bij elkaar zitten
Twaalfvingerige darm Duodenum, deel van de dunne darm dat aansluit op de maag

U

 top

Ulcera Zweren
Ureter Verbinding waardoor urine van de nier naar de blaas loopt
Urethra Plasbuis, nauwe buis waardoor urine vanuit de blaas het lichaam verlaat. De urethra eindigt aan het eind van de penis bij mannen en vlak boven de vaginale opening bij vrouwen
Urethrale ballonimplantatie Operatie waarbij aan weerszijden van de plasbuis een ballonnetje wordt geïmplanteerd waarmee de plasbuis gesloten en geopend kan worden
Urethrale dilatatie Procedure waarbij een metalen staafje (een dilator) of een stevige catheter door de plasbuis wordt geschoven om deze te openen of wijder te maken
Urethrale strictuur Vernauwing in de plasbuis
Urethritis Ontsteking van de plasbuis
Urethropexy Ondersteuning van de plasbuis o.a. middels Burch operatie
Ureum Afbraakprodukt van eiwit, wordt gevormd in de lever en uitgescheiden door de nieren
Urge-incontinentie Aandrang-incontinetie, overactieve blaas (OAB), hierbij komen de samentrekkingen van de blaasspieren te vroeg, reeds bij een lage vulling van de blaas, de drang gaat vaak gepaard met urineverlies (urge=aandrang). Kan veroorzaakt worden door ziekten van het zenuwstelsel, of bij een blaasontsteking waardoor de blaas wordt overprikkeld
Urgentie Dringend moeten plassen of een gevoel van dreigende blaasontlediging
Uricosurium Middel dat de urinezuuruitscheiding bevordert
Uridoom Condoomkatheter
Urinaal Draagbaar hulpmiddel om urine op te vangen
Urine Afvalstoffen die zijn gefilterd uit het bloed samen met overtollig water uit de nieren
Urineblaas Holle spiergroep waarin urine wordt verzameld afkomstig van de nieren
Urinelozing, urineren Mictie, plassen
Urineretentie Vasthouden van urine in de blaas
Urinesediment Neerslag in de urine verkregen door de urine te laten centrifugeren
Urinestoma Kunstmatige uitgang van de urinewegen. Zie ook Mitrofanoff, Brickerstoma en Continent stoma
Urineweginfectie (UWI) Infectie in plasbuis en/of blaas
Urispas® Medicijn dat de spierspanning van de gladde spieren van de urinewegen en de blaas vermindert
Uritip Condoomkatheter
Urodynamisch onderzoek (UDO) Onderzoek van de werking van de urinewegen. De blaas wordt via een katheter gevuld met water, waarna verschillende metingen worden verricht 
Uroflowmetrie Onderzoek naar de hoeveelheid en snelheid van de urinelozing
Urogenitaal M.b.t. de urinewegen en de geslachtsorganen
Urografie Röntgenonderzoek van de urinewegen
Urologieverpleegkundige Verpleegkundige die is gespecialiseerd in urineweg- en blaasproblemen en zorg voor de voortplantingsorganen
Urolastic Bulkinjecties rond de plasbuis tegen stressincontinentie. Urolastic (merknaam) is een lichaamsvriendelijke rubberachtige verbinding die als twee-componentenmateriaal gemengd en geïnjecteerd wordt en uithoardt tot een flexibel bolletje. Op deze manier worden kleine hoeveelheden van het mengsel in het weefsel rond de plasbuis aangebracht.
Uroloog Arts die is gespecialiseerd in urineweg- en blaasproblemen en zorg voor de mannelijke geslachtsorganen
Urox®-systeem Urineopvangsysteem voor mannen waarbij een flexibele cup over de penis wordt geplaatst
Uterus Baarmoeder, vrouwelijk voortplantingsorgaan

V

 top

Vagina Schede, hol gedeelte van het vrouwelijk geslachtsorgaan tussen de schaamspeet (vulva) en de baarmoeder (uterus)  
Vaginale kegels Hulpmiddel om de bekkenbodemspieren te trainen
Vaginale sling Operatie om een verzakte blaas met een bandje (sling) te ondersteunen
Vaginaal M.b.t. de schede, vagina
Veelvuldigheid Meer dan vijf tot zes keer per dag urineren
Vesica urinaria Urineblaas
Verblijfskatheter Katheter die langere tijd in de blaas blijft voor het legen van de blaas, wordt door een met vloeistof gevuld balonnetje gefixeerd
Villi Darmvlokken of slijmvliesplooien in de dunne darm
Volledige incontinentie Continue en onvoorspelbaar verlies van urine. Er is geen aandranggevoel en men verliest steeds druppels urine veroorzaakt door een niet goed functionerende sluitspier
Vrouwenkliniek Kliniek gericht op onderzoek en behandeling van klachten betreffende de vrouwelijke geslachtsorganen, zoals verzakkingen en incontinentie
Vulva Schaamspleet
Vulvair M.b.t. de schaamspleet
Vulvovaginitis Ontsteking van de schaamspleet en de schede

Z

 top

Zelfkatheterisatie Zelfstandig intermitterend de eigen blaas ledigen met behulp van een katheter
Zenuwen Draadvormige vezelbundels die prikkels en signalen doorgeven tussen het lichaam en het centrale zenuwstelsel
Zetpil Suppositorium, langwerpige of kegelvormige pil voor toediening via het rectum of de vagina
Ziekte van Crohn Aandoening van de dikke darm waarbij chronische darmontstekingen optreden
Zwemluier Zwembroek bedoeld voor gebruik bij (niet dunne) fecale incontinentie

top


Heb je hier niet de informatie gevonden die je zoekt? Stuur een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.


U bevindt zich hier: Home Woordenlijst